کد مطلب : 38240 تاریخ مطلب : 1398/01/27 منبع : فرصت امروز

کوپن الکترونيک چگونه کار ميکند؟

با بهره برداري آزمايشي از کوپن الکترونيک حاال شمارش معکوس براي بازگشت کوپن به اقتصاد ايران آغاز شده است.

در شرايطي که بيش از هشت سال است کوپن با اقتصاد ايران خداحافظي کرده است، رئيس کل بانک مرکزي از آماده سازي زيرساخت بهره برداري از کالابرگ الکترونيک خبر ميدهد. به اين ترتيب، نوستالژي کوپن باز ميگردد، خود کوپن اما نه. به گزارش خبرآنالين، مابين سالهاي 1359 تا 1388 شغلي در ايران وجود داشت تحت عنوان کوپن فروشي. همه نظارتهاي سفت و سخت و همه هشدارها و برخوردها و ... با کوپن فروشان و کوپنفروشي هيچگاه افاقه نکرد و تا روزي که کوپن بود، کوپن فروشان نيز کنار خيابان آشکارا نسبت به خريد و فروش آن اقدام ميکردند. حاال اما کوپن الکترونيک، شرايطي ديگر را به ارمغان خواهد آورد.

کارکرد کوپن الکترونيک چگونه است؟

کوپن الکترونيک، در کارتهاي بانکي سرپرستان خانوار تعريف ميشود. ديگر خبري از اعلام شماره کوپن و کالا نيست، آنها که دوران کوپن را به چشم ديدند به خاطر دارند که بخشي از اخبار رسانه ها همواره به اعلام شماره کوپن و ميزان سهميه ها براي خانوارهاي شهري و روستايي اختصاص داشت. آخرين روزهاي اسفندماه بود که آخرين کوپن از نسل پيشين کوپنها اعلام شد. کوپني براي دريافت سهميه قند و شکر خانوار ايراني. داستان کوپن هرچند قديميتر از چهار دهه گذشته است اما در دوران معاصر، با آغاز جنگ عراق عليه ايران، کوپن به منظور تامين نياز مصرفي خانوارها به عرصه اقتصاد ايران برگشت و تا سال آخرين روزهاي سال 1388 ماندگار شد، هرچند خروج رسمي آن از شبکه توزيع کاال به سال 1390 بازميگردد و از آن روز تا امروز ديگر کوپن ميهمان اقتصاد ايران نبوده است. داستان کوپن و سهميه يکي است، حاال نيز با تنگ شدن حلقه تحريمها طرح بازگشت کوپن به اقتصاد ايران مطرح شد و در قالب بودجه سال آينده اين پيشبيني صورت گرفت. همچنين سهميه کاالهاي اساسي از جمله گوشت براساس اعلام وزارت کار و سازمان هدفمندي براي سرپرستان خانوارها تعريف ميشود. عبدالناصر همتي، رئيسکل بانک مرکزي نيز در توضيح اين مطلب اعلام کرده است در سيستم رفاهي بانک مرکزي اطالعات همه سرپرستهاي خانوار در استانهاي تهران و البرز به روز رساني شده است و اين افراد ميتوانند با بهرهگيري از کارت بانکي و ارائه کد ملي از سهميه اختصاص داده شده براي خريد گوشت که به عنوان اولين کاال در اين سامانه اجرايي شده است، استفاده کنند. افراد واجد شرايط اخذ سهميه گوشت با مراجعه به يکي از فروشگاههاي مجاز و با استفاده از يکي از کارتهاي بانکي معتبر ميتوانند سهميه گوشت خود را دريافت کنند. اين زيرساخت بانک مرکزي براي ساير کالاهاي اساسي نيز قابل استفاده است و از سامانههاي سبد کاال و مانا به طور ترکيبي بهره ميگيرد. اين سامانه توسط بانک مرکزي آماده شده و آزمايشهاي اوليه آن نيز با موفقيت به پايان رسيده اما هنوز در فروشگاههاي عرضهکننده کالاهاي اساسي اجرايي نشده است.

کالاهاي اساسي؛ نقطه تمرکز نظام توزيع

پيشتر، وقتي روزهاي سخت جنگ مشکلاتي را براي تامين مايحتاج عمومي خانوارها فراهم کرده بود 11کالا در قالب کوپن توزيع ميشد، اما به تدريج با بهبود شرايط تعداد اقالم به سه کالا کاهش يافت. حاال نيز مقرر است کالاهاي اساسي با کوپن الکترونيک توزيع شود. در سال جاري نزديک به 14 ميليارد دالر اعتبار براي تامين کالاهاي اساسي اختصاص يافته است. اين رقم بر پايه دالر 4200توماني اختصاص مييابد تا با اين اقدام، دولت مانع از افزايش شديد قيمت کالاهاي اساسي در بازار شود. با اينهمه، طرح کوپن الکترونيک طرحي است که اجراي آن از سوي بانک مرکزي، وزارت صنعت، معدن و تجارت و همچنين وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعي در حال پيگيري است. در سامانه اي که تعريف شده است، اطلاعات تمام سرپرستان خانوار به روزرساني ميشود. شماره ملي سرپرست خانوار و کارتهاي بانکي وي در اين سامانه بارگذاري ميشود و در اين راستا فرد ميتواند با مراجعه به فروشگاههاي مجازي که از سوي وزارت صنعت، معدن و تجارت به عنوان عامل توزيع کالاهاي اساسي اعلام ميشود، نسبت به دريافت سهميه خود با قيمت تعادلي، البته با کشيدن کارت بانکي اقدام کند. اين طرح البته در مرحله آزمايشي در تهران و البرز با تحويل گوشت تنظيم بازاري اجرايي شده است. به اين ترتيب وقتي فرد خريد خود را انجام ميدهد و کارت را ميکشد، ديگر نميتواند براي بار دوم اين اقدام را انجام دهد. هدف از تعريف اين قالب پيشگيري از کوپن فروشي است چرا که کوپن به صورت فيزيکي موجوديت ندارد و در عين حال اطمينان از رسيدن کالا به دست مصرف کننده واقعي يعني سرپرست خانوار، در اين حالت ممکن است دلالي و سوءاستفاده بر خريد و فروش کاالي کوپني متمرکز شود نه خود کوپن.
نیمتا روزنامه های کثیرالانتشار کشور