اميد سامري، نائب رئيس اول اتاق اصناف ايران
يادداشت//بازارچههاي مرزي، اهرم تابآوري اقتصادي در شرايط جنگ
يکي از امتيازات و مزيتهاي کشور پهناوري مانند ايران که به عنوان برگ برنده در مواجهه با بحرانهايي مانند جنگ ميتواند از آن استفاده کند، وجود مرزهاي گسترده آبي و خاکي در شمال و شرق کشور است که باعث ميشود راههاي متعددي را براي برونرفت از تنشهاي اقتصادي ناشي از بسته شدن مرزهاي جنوبي، پيشروي دولت قرار دهد.
با تجاوز آمريکا و رژيم صهيونيستي به خاک کشور و در پي آن محاصره دريايي آمريکا و بسته شدن تنگه هرمز به عنوان اصليترين گذرگاه تجارت جهاني، طبيعتا حجم واردات کالا به ويژه کالاهاي اساسي به کشور کاهش يافت. با وجود آنکه پيش از اين، حجم قابل توجهي از مايحتاج شهروندان، اقلام اساسي و مواد اوليه مورد نياز صنعت به ميزان کافي ذخيرهسازي شده است، اما با اين حال نگراني از کمبود در بازار در صورت طولاني شدن جنگ وجود دارد و نياز است تا به منظور پيشگيري از بروز بحران کمبود مواد اوليه و کالاهاي اساسي، چارهانديشي شود.
در اين ميان، بازارچههاي مرزي يکي از گزينههاي مهم و همان برگ برندهاي است که ميتواند در شرايط جنگ، کارکرد تأثيرگذاري در تأمين نياز بازار داشته باشد. اگرچه تا پيش از اين هم بازارچههاي مرزي ظرفيت بالقوهاي در تسهيل تبادل اقتصادي ميان جامعههاي مرزي بوده است، اما بيشک در شرايط کنوني، نقش اين بازارها در تأمين نياز کشور پررنگتر از گذشته خواهد بود، مشروط بر اينکه فرايند واردات کالا تسهيل و با حداقل بروکراسيهاي اداري انجام و سياستهاي سادهسازي تجارت از طريق بازارچههاي مرزي اتخاذ شود.
اصناف و بازاريان به عنوان فعالان يک جامعه بزرگ اقتصادي در کشور که از يک سو با ساز و کار بازار آشنا هستند و از سوي ديگر درک درستي نسبت به کمبودها، نيازها و چالشهاي بازار دارند در اين بزنگاه نقش مهمي در مديريت بازار ايفا ميکنند. در واقع فعالان صنفي ميتوانند از ظرفيت بازارهاي مرزي به عنوان يک اهرم ملي براي تابآوري اقتصادي و واردات کالا و مايحتاج مورد نياز کشور، همچنين کاهش زمان ماندگاري کالا در مرز و افزايش سرعت گردش تجاري با تکيه بر قانون تجارت مرزي استفاده کنند.
بديهي است که لازمه اين بهرهمندي، اتخاذ سياستهايي است که مسير فعالان اقتصادي را در اين حوزه هموار سازد.در حال حاضر تعداد استانهاي مرزي کشور که قابليت واردات از طريق بازارچههاي مرزي را دارند، کم نيست؛ بازارچههاي مرزي در مرز پاکستان، ترکيه ، آذربايجان، ترکمنستان، قزاقستان و عراق/اقليم کردستان يک موقعيت ارزشمند براي صادرات و واردات محسوب ميشود که ميتوان به فراخور نياز کشور به کالا يا مواد اوليه از اين طريق اقدام شود.